Χημεία (Γυμνάσιο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 2 ώρες

Καύση των υδρογονανθράκων

25 λεπτά

Τέλεια και ατελής καύση υδρογονανθράκων

Φύλλα Εργασίας

Η διαδραστική εικόνα «Η γη που καίγεται» και η 1η Δραστηριότητα  που ακολουθεί αναφέρονται στην καύση  του φυσικού αερίου, κύριο συστατικό του οποίου είναι το μεθάνιο, έχουν σκοπό αφενός να εγείρουν το ενδιαφέρον των μαθητών και αφετέρου να λειτουργήσουν ως αφόρμηση για το θέμα της επόμενης δραστηριότητας που αφορά στην αντίδραση της καύσης του μεθανίου.

Με τη 2η Δραστηριότητα που αναφέρεται στην εικόνα «Γιατί μαύρισε το μπρίκι;» αναδύονται εναλλακτικές αντιλήψεις των μαθητών, που αφορούν στην ατελή καύση και τη δημιουργία αιθάλης.

Ακολουθεί το διαδραστικό βίντεο «Τέλεια και ατελής καύση μεθανίου», με το οποίο γίνεται προσπάθεια να αντιληφθούν οι μαθητές ότι σε κάθε χημική αντίδραση, άρα και στην καύση τα άτομα δεν «χάνονται», δεν «δημιουργούνται από το πουθενά», αλλά αναδιατάσσονται, δημιουργώντας νέες ουσίες με νέες ιδιότητες και ταυτόχρονη ενεργειακή μεταβολή. Η παρανόηση αυτή εμφανίζεται ενισχυμένη στην περίπτωση της καύσης, αφού κάποιες καύσεις έχουν αέρια προϊόντα που είναι μη ορατά, μη παρατηρήσιμα.

Η Δραστηριότητα που ακολουθεί1, βοηθά τους μαθητές μέσα από τη συνεργασία τους να οικοδομήσουν επιγραμματικά τις διαφορές τέλειας και ατελούς καύσης των υδρογονανθράκων.  Υπενθυμίζεται ότι η ατελής καύση «στην πράξη παράγει μείγματα προϊόντων2 και σε ορισμένες περιπτώσεις άλλα σώματα3. Για παράδειγμα, η ατελής καύση του μεθανίου μπορεί να δώσει μεθανόλη ή φορμαλδεΰδη4».

Με τη Διαδραστική εικόνα «Ο σιωπηλός δολοφόνος» ολοκληρώνεται η διαδικασία της 2ης φάσης και ταυτόχρονα της 1ης διδακτικής ώρας. Η εικόνα λειτουργεί επικουρικά σε διαθεματικό πλαίσιο και συμπληρώνει τις απαραίτητες για τη ζωή τους γνώσεις που αφορούν στις Πρώτες Βοήθειες και ειδικότερα στον τομέα της πρόληψης. Δυστυχώς, με το ισχύον Α.Π. δεν προβλέπεται να διδαχθούν οι μαθητές τις Πρώτες Βοήθειες σε καμία βαθμίδα εκπαίδευσης και σε κανένα διδακτικό αντικείμενο. Μόνη εξαίρεση αποτελεί μια δραστηριότητα στο Τετράδιο Εργασιών Βιολογίας Α΄ τάξης Γυμνασίου, το οποίο όμως, τα τελευταία χρόνια έπαψε να μοιράζεται στους μαθητές.  


1. Ο χρωματισμός τού αριστερού πλαισίου με γαλάζιο χρώμα και του δεξιού με κίτρινο παραπέμπει ευθέως στη χρωματική διαφοροποίηση της φλόγας του λύχνου κατά την τέλεια και ατελή καύση (γαλάζιο και κίτρινο αντίστοιχα).

2. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση των φαινομένων που πραγματοποιούνται κατά την καύση ενός κεριού παραφίνης γίνεται από τον Ανδρέα Ιωάννου Κασσέτα στην ιστοσελίδα http://users.sch.gr/kassetas/zzzzzzzzCandles.htm (προσπελάστηκε στις 14/2/2014).

3. Βλέποντας το βίντεο αυτό ενδέχεται να ρωτήσουν οι μαθητές γιατί ο άνθρακας ενώνεται μόνο με οξυγόνο και όχι ΚΑΙ με υδρογόνο.

4. Βλ. Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος, Παύλος Παπαθεοφάνους, Φιλλένια Σιδέρη, Χημεία Γ΄ Γυμνασίου: βιβλίο εκπαιδευτικού, http://www.pi-schools.gr/books/gymnasio/xhmeia_c/kath/ 1-120.biblio%20kathigiti.pdf, σελ. 98.

 

Η γη που καίγεται

1η Δραστηριότητα

Διευκρίνιση: 
Περιηγηθείτε στη διαδραστική εικόνα "Η γη καίγεται" και στη συνέχεια διαδράστε στην εφαρμογή που ακολουθεί.

Γιατί μαύρισε το μπρίκι;

Τέλεια και ατελής καύση μεθανίου

Διευκρίνιση: 
Ας δούμε τι ακριβώς συμβαίνει όταν καίγεται μια χημική ένωση όπως το μεθάνιο CH4 που ανήκει στους υδρογονάνθρακες.

3η Δραστηριότητα

Διευκρίνιση: 
Σύρετε κάθε φράση στην κατάλληλη περιοχή.

Ο σιωπηλός δολοφόνος

Δημιουργός Σεναρίου: ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΙΑΠΗ (Εκπαιδευτικός)