Λατινικά (Γενικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 1 ώρα

Τα συγκοπτόμενα ουσιαστικά β’ κλίσης στα Λατινικά

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Το γνωστικό αντικείμενο που θα διαπραγματευτούμε είναι τα συγκοπτόμενα ουσιαστικά β’κλίσης στα Λατινικά της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών της Γ΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και της Δ΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου. Προαπαιτούμενες γνώσεις είναι να έχουν διδαχθεί οι μαθητές τα αρσενικά ουσιαστικά της β’ κλίσης και τις καταλήξεις αυτών σε όλες τις πτώσεις και των δύο αριθμών. Η κοινωνική ενορχήστρωση της τάξης μας θα γίνει με τη χρήση της ομαδοσυνεργατικής μεθόδου. Θα χωρίσουμε την τάξη σε δύο ομάδες των 10-12 μαθητών. Θα διευκόλυνε οι μαθητές να κάθονται σε δύο χωριστές στήλες σε σχέση με τον διδάσκοντα. Η πρώτη ομάδα θα έχει το όνομα «Οι Λατίνοι της εποχής του Θωμά Ακινάτη» και η δεύτερη ομάδα θα έχει το όνομα «Οι σύγχρονοι Ευρωπαίοι». Για τη διδασκαλία θα χρειστούμε το σχολικό εγχειρίδιο Λατινικών των Μ. Πασχάλη και Γ. Σαββαντίδη για τη Β΄ λυκείου, τον διαδραστικό πίνακα και τα φύλλα εργασίας.

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Συχνά οι μαθητές μας ενώ αναγνωρίζουν και θυμούνται τις καταλήξεις των ουσιαστικών β’ κλίσης -τόσο των αρσενικών όσο και των ουδετέρων- παραβλέπουν την ύπαρξη των συγκοπτόμενων ουσιαστικών που περιλαμβάνει αυτή η κλίση. Είναι αναγκαίος ο εντοπισμός τέτοιων ουσιαστικών, καθώς και η προσεκτική κλίση τους στην Ονομαστική και Κλητική Ενικού. Επιπρόσθετα, οι μαθητές αντιμετωπίζουν το εξής εμπόδιο: συγχέουν τα συγκοπτόμενα ουσιαστικά β’ κλίσης με ουσιαστικά γ’ κλίσης, καθώς και στις δύο κλίσεις απαντά το τελικό σύμφωνο –r  (πχ. ουσιαστικό συγκοπτόμενο β’ κλίσης το ager ενώ ουσιαστικό γ’ κλίσης το pastor). Έτσι, οι μαθητές κάποιες φορές κλίνουν λανθασμένα τα συγκοπτόμενα της β’κλίσης. Αξίζει να σημειωθεί, ακόμη, ότι κρίνεται αναγκαίο οι μαθητές να ανακαλύπτουν μόνοι τους και να δικαιολογούν το γεγονός ότι η Λατινική γλώσσα επιζεί μέσα σε όλες τις σύγχρονες ξένες γλώσσες που μαθαίνουν στο σχολείο και πολλές λέξεις προέρχονται από αυτή.

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
10 λεπτά
Φάση 1: Ανάκληση γνώσεων για τη β’ κλίση ουσιαστικών
Χώρος Διεξαγωγής: Σχολική αίθουσα
25 λεπτά
Φάση 2: Τα συγκοπτόμενα β’κλίσης και οι καταλήξεις τους
Χώρος Διεξαγωγής: Σχολική αίθουσα
5 λεπτά
Φάση 3: Ανακεφαλαίωση και εμπέδωση
Χώρος Διεξαγωγής: Σχολική αίθουσα
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. Να εφαρμόζουν οι μαθητές το γραμματικό φαινόμενο των συγκοπτόμενων ουσιαστικών β’ κλίσης.
  2. Να ανακαλύψουν τις γλωσσικές επιδράσεις της λατινικής στις γλώσσες λαών της Ευρώπης που διδάσκονται.
  3. Να αισθανθούν την ιστορική συνέχεια των λατινικών μέσα από σύγχρονους όρους,εκφράσεις,αποφθέγματα.
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
Συγκοπτόμενα β’ κλίσης
β’ κλίση λατινικών
εξαιρέσεις β’κλίσης
συγκοπτόμενα στα λατινικά
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Διαδραστικός πίνακας (με γραφίδα και δυνατότητα αναπαραγωγής οπτικοακουστικού υλικού), Φύλλα εργασίας σε φωτοτυπία για τους μαθητές, Σχολικό εγχειρίδιο Λατινικών των Μ. Πασχάλη και Γ. Σαββαντίδη για τη Β΄ λυκείου.
Δημιουργός Σεναρίου: Άννα Ξένου (Εκπαιδευτικός)