Διαθεματικό (Γενικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 3 ώρες

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Η συγκεκριμένη διδακτική πρόταση απευθύνεται σε ένα τμήμα εικοσιπέντε μαθητών της Α΄ λυκείου. Εμπλεκόμενα διδακτικά αντικείμενα είναι η Πληροφορική (για την αναζήτηση πληροφοριών μέσα από δικτυακούς τόπους), η Έκφραση-Έκθεση Α΄Λυκείου  (Η Δημιουργικότητα της γλώσσας: αναφορική και ποιητική λειτουργία της γλώσσας, κεφ. ΙV.), η Νέα Ελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου (Πολυτροπικό κείμενο, ενότητα ΙΙΙ). Τόπος διεξαγωγής του μαθήματος είναι η αίθουσα διδασκαλίας και το εργαστήριο Πληροφορικής. Η μορφή διδασκαλίας που επιλέγεται είναι ομαδοσυνεργατική. Στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας, οι μαθητές μέσα από συγκεκριμένους ρόλους μαθαίνουν να συνεργάζονται σε αυθεντικές συνθήκες επικοινωνίας. Ο εκπαιδευτικός οργανώνει τις ομάδες των μαθητών με κριτήριο την συνολική τους απόδοση και τις δεξιότητές τους στη χρήση της υπολογιστικής τεχνολογίας. Προετοιμάζει τη διδασκαλία του, ενημερώνοντας τους μαθητές για τον τρόπο αναζήτησης και εντοπισμού του υλικού, τον τρόπο αποθήκευσής του, τη συνεργατική διερεύνηση, την προφορική παρουσίαση της δραστηριότητας που θα πραγματοποιήσουν σε ψηφιακή μορφή, με αξιοποίηση των λογισμικών power point και word, καθώς και την συμπλήρωση των φύλλων εργασίας και γενικότερα του τρόπου αξιολόγησης της εργασίας τους.  Στο πλαίσιο της αφόρμησης, πραγματοποιείται συζήτηση και παρουσίαση στην τάξη στοιχείων σχετικών με την παραδοσιακή και μοντέρνα ποίηση. Μέσα στο εργαστήριο Πληροφορικής ή στη σχολική αίθουσα ανακοινώνεται στους μαθητές το θέμα που θα διαπραγματευθούν. Οι μαθητές χωρίζονται σε πέντε ομάδες «μελετητών-ερευνητών» (ομάδα=2 καλοί+2 μέτριοι+1 αδύνατος). Κάθε ομάδα αναλαμβάνει να μελετήσει ποιητικά κείμενα ενός λογοτεχνικού ρεύματος ή σημαντικών δημιουργών οι οποίοι διαδραμάτισαν ρόλο καθοριστικό στην εξέλιξη της νεοελληνικής ποίησης. Ορίζεται ένας εκπρόσωπος για κάθε ομάδα. Αναγκαία μέσα συνιστούν το σχολικό εγχειρίδιο, ο φυλλομετρητής Internet Explorer και η πρόσβαση στο διαδίκτυο, ο επεξεργαστής κειμένου Word, το λογισμικό παρουσιάσεων Power-Point, το εργαλείο paint, καθώς και στικάκια USB. . Παραδοτέα είναι οι απαντήσεις στα φύλλα εργασίας σε μορφή word ή power point καθώς και πολυτροπικό κείμενο σε μία ή δύο διαφάνειες power point (φάση Δ΄). Ο εκπαιδευτικός διευκολύνει τη συνεργασία, ενθαρρύνει τις πρωτοβουλίες, σχεδιάζει το περιβάλλον μάθησης, υποστηρίζει τον αναστοχασμό, αξιολογεί τη διδασκαλία του. Από την άλλη μεριά ο μαθητής  δεν λειτουργεί ως παθητικός δέκτης γνώσεων που οφείλει να αναπαράγει. Αντίθετα αποτελεί μέλος ομάδας, αλληλεπιδρά, αναλαμβάνει κάποιες πρωτοβουλίες, ανακαλύπτει σταδιακά τη γνώση και αισθάνεται ικανοποίηση και ασφάλεια γι΄αυτό, αναστοχάζεται και αυτοαξιολογείται. Οι παιδαγωγικές αρχές που υποστηρίζουν το σχεδιασμό αυτού του σεναρίου είναι οι αρχές της αυτόνομης, συνεργατικής, διερευνητικής μάθησης. Σε επίπεδο θεωριών μάθησης οι προβλεπόμενες διδακτικές δραστηριότητες ανταποκρίνονται στην εποικοδομιστική γνωστική προσέγγιση. Οι μαθητές συμμετέχουν αυτόνομα και ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία μέσα από δραστηριότητες διερευνητικού τύπου. Εξοικειώνονται με τη δουλειά του ερευνητή καθώς και με τους διαφορετικούς κώδικες γραφής και δόμησης του ηλεκτρονικού κειμένου και αναπτύσσουν δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας στο πλαίσιο της ομάδας. 

 

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Το συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο αφορά στη διδασκαλία μίας ευρείας θεματικής ενότητας στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α΄ λυκείου. Πρόκειται για την «Παράδοση και τον Μοντερνισμό στη Νεοελληνική ποίηση. Στόχος της διδάσκουσας είναι να διδαχθεί η εν λόγω ενότητα με αξιοποίηση των ΤΠΕ, στο πλαίσιο μίας προσπάθειας να οδηγηθούν οι μαθητές σε μία διευρευνητική, ομαδοσυνεργατική και δημιουργική πορεία μάθησης και κατάκτησης του γνωστικού αντικειμένου. Η διδακτική ενότητα «Παράδοση και Μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση», είναι μία από τις προτεινόμενες διδακτικές ενότητες για την Α΄ Λυκείου, σύμφωνα με το νέο Πρόγραμμα Σπουδών. Το παρόν ΑΠΣ χρησιμοποιεί ως αφετηρία το ανθολόγιο της Α΄ Λυκείου, αλλά προτείνει τη συνανάγνωση κειμένων από τα άλλα δύο ανθολόγια λογοτεχνικών κειμένων του Λυκείου. Προτείνονται ακόμα, ως παράλληλα, κείμενα που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο σε ψηφιακή μορφή. Στόχος είναι η επίτευξη μιας πραγματικής ανανέωσης του μαθήματος (Μαυρογιάννης, 2004). Η συγκεκριμένη διδακτική ενότητα επιδιώκει να γνωρίσουν οι μαθητές τα λογοτεχνικά κινήματα, να κωδικοποιήσουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παραδοσιακής και της μοντέρνας ποίησης και να κατανοήσουν τους παράγοντες αλλαγής μορφής και περιεχομένου στην ποίηση. Το εν λόγω διδακτικό σενάριο προτείνεται να υλοποιηθεί μετά το πέρας της συμβατικής διδασκαλίας της συγκεκριμένης διδακτικής ενότητας. Έχει χαρακτήρα εμπέδωσης και συνολικής, συνθετικής απόδοσης της διδαχθείσας ύλης μέσα από μία ενεργητική, κριτική και δημιουργική αξιοποίηση των ΤΠΕ. Οι Νέες Τεχνολογίες μπορούν να σταθούν σημαντικός αρωγός στη διαμόρφωση του κατάλληλου κλίματος και στη δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων υποδοχής ενός λογοτεχνικού κειμένου σε μια σχολική τάξη. Επίσης μπορούν να δώσουν την ευκαιρία στους μαθητές να μάθουν για τη λογοτεχνία μέσα από το διαδίκτυο, σ’ ένα διαφορετικό μαθησιακό περιβάλλον, πιο ελκυστικό και ευχάριστο, όπου θα κυριαρχούν η ομαδικότητα και η συνεργασία. Ο διαθεματικός χαρακτήρας της διδακτικής πρότασης καταδεικνύεται από τα εμπλεκόμενα διδακτικά αντικείμενα τα οποία είναι η Πληροφορική (για την αναζήτηση πληροφοριών μέσα από δικτυακούς τόπους), η Έκφραση-Έκθεση Α΄Λυκείου  (Η Δημιουργικότητα της γλώσσας: αναφορική και ποιητική λειτουργία της γλώσσας, κεφ. ΙV.), η Νέα Ελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου (Πολυτροπικό κείμενο, ενότητα ΙΙΙ).

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
45 λεπτά
Φάση 1: Α΄ Φάση:εισαγωγή στο θέμα της διδακτικής ενότητας
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
90 λεπτά
Φάση 2: Β΄Φάση:οι μαθητές επεξεργάζονται τα φύλλα εργασίας
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
90 λεπτά
Φάση 3: Γ΄Φάση:παρουσίαση εργασιών στην ολομέλεια
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
45 λεπτά
Φάση 4: Δ΄Φάση:δημιουργία πρωτότυπης σύνθεσης
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. • Ο εντοπισμός σε ποιητικά κείμενα των χαρακτηριστικών στοιχείων της παραδοσιακής ή της μοντέρνας π
  2. • Η αξιοποίηση της ομαδικής συνεργασίας και η δραστηριοποίηση στη διερευνητική–ανακαλυπτική μάθηση.
  3. • Η εξοικείωση με τα ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης.
  4. • Η ανάπτυξη δεξιοτήτων αναζήτησης, επιλογής και αξιοποίησης δεδομένων στο διαδίκτυο.
  5. • Η άσκηση στην παραγωγή ηλεκτρονικού κειμένου με τη χρήση του επεξεργαστή κειμένου Word ή του λογισ
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
Βιωματικότητα
ομαδοσυνεργασία
δημιουργική αξιοποίηση των ΤΠΕ
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Αναγκαία μέσα συνιστούν το σχολικό εγχειρίδιο, ο φυλλομετρητής Internet Explorer και η πρόσβαση στο διαδίκτυο, ο επεξεργαστής κειμένου Word, το λογισμικό παρουσιάσεων Power-Point, το εργαλείο paint, καθώς και στικάκια USB. Η διαθεσιμότητα του εργαστηρίου και η διάθεση για συνεργασία του συναδέλφου της Πληροφορικής, έχουν καθοριστική σημασία για την αποτελεσματική υλοποίηση του σεναρίου.
Δημιουργός Σεναρίου: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ (Εκπαιδευτικός)