Διαθεματικό (Γενικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 1 ώρα

Η λειτουργία του οπερονίου της λακτόζης μέσα από ψηφιακά μοντέλα

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Μέσα από αυτό το ψηφιακό σενάριο γίνεται μια προσπάθεια για να επιτευχθεί η βιωματική συσχέτιση των εξεταζόμενων εννοιών με απλές δραστηριότητες σε εικονικά περιβάλλοντα: σε εικονικό ψηφιακό επίπεδο με προσομοιώσεις και πολυμεσικές αναπαραστάσεις και σε συμβολικό επίπεδο με τη συμπλήρωση κατάλληλου νοηματικού χάρτη. Εξετάζεται η λειτουργία του οπερόνιου της λακτόζης (Βιολογία κατεύθυνσης της Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου: Ρύθμιση Γενετικής Πληροφορίας) με τη βοήθεια βίντεο στην ελληνική γλώσσα οπτικοποιείται η δομή και η λειτουργία του οπερόνιου της λακτόζης. Στη συνέχεια οι μαθητές δραστηριοποιούνται στη διερευνητική, εποικοδομητική, βιωματική μάθηση και εφαρμόζουν τη σύγχρονη επιστημονική μέθοδο με την αξιοποίηση applet (Phet Colorado): παρατηρούν, διατυπώσουν υποθέσεις, πειραματίζονται, αναπτύσσουν αυτενέργεια. Αξιοποιούν την ανταλλαγή εμπειρίας μέσα από τη συνεργασία. Εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους μαθαίνοντας τη σχετική επιστημονική ορολογία στα αγγλικά (στον τομέα Επιστήμες), ενώ παράλληλα καλλιεργούν δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού. Για την αξιολόγηση της μάθησης μετά το πέρας της διδακτικής διαδικασίας έχει συμπεριληφθεί χωριστό φύλλο εργασίας. Το παρών σενάριο αποτελεί τη μετεξέλιξη ενός διδακτικού σεναρίου που έχει υλοποιηθεί στην τάξη και έχει παρουσιαστεί ως εισήγηση σε επιμορφωτικές συνατήσεις Εκπαιδευτικών Φυσικών Επιστημών τον Οκτώβριο του 2014 στο 1ο ΕΚΦΕ Ανατολικής Αττικής (operonioLactozi  worksheetOp).

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Η λειτουργία του οπερόνιου της λακτόζης αποτελεί τμήμα της ύλης της βιολογίας κατεύθυνσης της Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου που δυσκολεύει τους μαθητές λόγω της πολυπλοκότητάς του και της αδυναμίας απευθείας παρατήρησης του φαινομένου σε επίπεδο μικρόκοσμου. Οι μαθητές δεν κατανοούν ότι το DNA αποτελείται από γονίδια που δεν εκφράζονται όλα ταυτόχρονα και ότι υπάρχουν αλληλουχίες DNA που δεν κωδικοποιούν κανένα γονίδιο αλλά ρυθμίζουν την έκφραση των γονιδίων. Σε αυτό το πρόβλημα έρχεται να δώσει λύση η χρήση βίντεο που οπτικοποιούν τη λειτουργία και ψηφιακών μοντέλων που προσφέρουν τη δυνατότητα βιωματικής μάθησης μέσα από τη διεξαγωγή πειραμάτων σε ψηφιακό περιβάλλον. Η εκμάθηση της σχετικής ορολογίας στα αγγλικά συνοδεύει την υλοποίηση του σεναρίου.

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
5 λεπτά
Φάση 1: Αφόρμηση - Έλεγχος ιδεών
Χώρος Διεξαγωγής: εργαστήριο φυσικών επιστημών ή πληροφορικής / εναλλακτικά αίθουσα με διαδραστικό πίνακα και σύνδεση στο διαδίκτυο
15 λεπτά
Φάση 2: Παρουσίαση φαινομένων και λειτουργιών
Χώρος Διεξαγωγής: ίδιος
10 λεπτά
Φάση 3: Διεξαγωγή πειράματος
Χώρος Διεξαγωγής: ίδιος
5 λεπτά
Φάση 4: Ανακεφαλαίωση
Χώρος Διεξαγωγής: ίδιος
10 λεπτά
Φάση 5: Αξιολόγηση
Χώρος Διεξαγωγής: ίδιος
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. να αναφέρουν τα ονόματα των γονιδίων και των αλληλουχιών που απαρτίζουν τη μονάδα του οπερονίου
  2. να περιγράφουν τη λειτουργία του κάθε γονιδίου και κάθε αλληλουχίας
  3. να εξηγούν σε ποιες συνθήκες λειτουργεί το οπερόνιο της λακτόζης
  4. να χειρίζονται ψηφιακά μοντέλα του μικρόκοσμου για την εξαγωγή συμπερασμάτων
  5. να χρησιμοποιούν τη σχετική ορολογία στα αγγλικά
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
οπερόνιο λακτόζης
ψηφιακή μοντελοποίηση μικρόκοσμου
ΤΠΕ
εικονικό εργαστήριο
αγγλική γλώσσα
διαθεματικό
Υλικοτεχνική υποδομή: 
H/Y, σύνδεση στο διαδίκτυο, διαδραστικός πίνακας
Δημιουργός Σεναρίου: ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ ΚΥΖΕΡΙΔΗ (Εκπαιδευτικός)
Έλεγχος Σεναρίου με τα Προγράμματα Σπουδών: ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (Σχολικός Σύμβουλος)
Έλεγχος Επιστημονικής Επάρκειας Σεναρίου: ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΕΛΕΝΗ (Συντονιστής)