Γεωγραφία (ΠΕ) (Δημοτικό)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 1 ώρα

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Το περιεχόμενο του σεναρίου αφορά στη σεισμικότητα της Ελλάδας και στο μέγεθος αυτής. Οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν με τη χρήση προγραμμάτων του Η/Υ, που θα βοηθήσουν τους μαθητές να οπτικοποιήσουν σε πραγματικό χρόνο τους σεισμούς που πραγματοποιούνται ή πραγματοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο, έτσι ώστε να διερευνήσουν και να κατανοήσουν καλύτερα την έννοια αυτή.

Το πρόγραμμα γραφικής απεικόνισης της Γης «Google Earth» μπορεί να οπτικοποιήσει σε πραγματικό χρόνο τους σεισμούς που πραγματοποιούνται ή πραγματοποιήθηκαν σε όλα τα σημεία της γης και προσφέρεται για την προβολή και κατανόηση της σεισμικότητας μιας περιοχής. Κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει με συμβατικά μέσα στο παραδοσιακό περιβάλλον μάθησης.

Το πρόγραμμα περιήγησης (φυλλομετρητής) μπορεί να περιηγήσει (online) τους μαθητές στο Σεισμολογικό Σταθμό του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, για να παρατηρήσουν τη σεισμικότητα της Ελλάδας σε πραγματικό χρόνο. Έτσι οι μαθητές θα μπορέσουν ν’ αντιληφθούν το πλήθος των σεισμών που συμβαίνουν καθημερινά στη χώρα μας και θα κατανοήσουν καλύτερα την έννοια της σεισμικότητας.

Το πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου προσφέρεται για άμεση κι εύκολη επεξεργασία των απαντήσεών τους (ορθογραφικός έλεγχος, διόρθωση, μορφοποίηση, προβολή και εκτύπωση). Επίσης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, που αφορούν τη διαχείριση μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, που συνδέονται με τη σεισμικότητα που απεικονίζεται στο πρόγραμμα «Google Earth».

Οι δραστηριότητες αυτές με τη χρήση των συγκεκριμένων προγραμμάτων, επεκτείνουν τις δεξιότητες αναζήτησης, σύγκρισης και επεξεργασίας δεδομένων, καθώς και την κριτική ικανότητα των μαθητών.

Η δραστηριότητα που αφορά τη σεισμικότητα της Ελλάδας, συνεισφέρει στην εμπέδωση της έννοιας αυτής και καλύπτει το γνωστικό κενό που υπάρχει στην αντίστοιχη θεματική ενότητα του βιβλίου. Το διδακτικό πρόβλημα της ανάπτυξης του συγκεκριμένου γνωστικού αντικειμένου, δε θα μπορούσε ν’ αντιμετωπισθεί με τον παραδοσιακό τρόπο μάθησης. Οπότε η συγκεκριμένη δραστηριότητα με τα προγράμματα απεικόνισης που θα χρησιμοποιηθούν, επιδιώκει να συνεισφέρει στην επίλυση αυτού του προβλήματος.

Οι μαθητές θα πρέπει να γνωρίζουν την έννοια του σεισμού και το πώς δημιουργείται, ν’ αναγνωρίζουν τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας και βασικές γεωγραφικές περιοχές της χώρας μας. Οι βασικές γνώσεις χρήσης υπολογιστή και word (ικανότητα χειρισμού του ποντικιού και πληκτρολόγησης) είναι απαραίτητες. Επίσης η ικανότητα ανάγνωσης στην αγγλική γλώσσα και η γνώση βασικών όρων.

Οι μαθητές θα οργανωθούν σε ομάδες των 2-3 ατόμων ανά υπολογιστή. Η διάταξη αυτή των μαθητών θα ευνοήσει την αυτενέργεια και τη συνεργατική μάθηση, θα συμβάλλει στην αλληλεπίδραση των μαθητών, στην ανταλλαγή απόψεων και στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών-ενεργειών ακόμα κι από τους μαθητές που δεν έχουν πολύ καλές γνώσεις χειρισμού του Η/Υ.

Σε κάθε ομάδα θα δοθούν 3 φύλλα δραστηριοτήτων-οδηγιών, που θα καθοδηγήσουν τους μαθητές ως προς τον τρόπο εργασίας και περιήγησής τους στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και στην εφαρμογή του διαδικτύου. Επίσης οι μαθητές μπορούν να κρατούν σημειώσεις ανά ομάδα, τις οποίες μπορούν να τις παρουσιάσουν στις άλλες ομάδες και να τεθούν προς συζήτηση στο τέλος της δραστηριότητας.

 

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Τα διδακτικά εγχειρίδια αναφέρονται στο φυσικό φαινόμενο του σεισμού και περιγράφουν απλά την έννοιά του. Περιγράφουν τις συνέπειές του και τους τρόπους προστασίας απ’ αυτόν. Δεν αναφέρονται όμως ιδιαίτερα στη σεισμικότητα της Ελλάδας, ώστε οι μαθητές να κατανοήσουν το μέγεθός της. Γι’ αυτό η δραστηριότητα σχεδιάστηκε με τη χρήση προγραμμάτων του Η/Υ, που θα βοηθήσουν τους μαθητές να οπτικοποιήσουν σε πραγματικό χρόνο τους σεισμούς που πραγματοποιούνται ή πραγματοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, ώστε να διερευνήσουν και να κατανοήσουν καλύτερα την έννοια αυτή.

Το διδακτικό σενάριο απευθύνεται σε μαθητές της Ε΄ τάξης των δημόσιων σχολείων αλλά και σε μαθητές της Ε΄-ΣΤ΄ τάξης των μειονοτικών σχολείων. Είναι συμβατό αφενός με το Πρόγραμμα Σπουδών του Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων (Π.Ε.Μ.), καθώς οι κεντρικοί άξονες των δραστηριοτήτων αφορούν στην ενότητα «Ο άνθρωπος μπροστά στα φυσικά φαινόμενα», του βιβλίου: «Ταξίδια… με λόγια» - τεύχος 2ο, που διδάσκεται στην ΣΤ’ τάξη των μειονοτικών σχολείων (σελ. 21-32) και αφετέρου με το Α.Π.Σ. των δημόσιων σχολείων, καθώς οι δραστηριότητες εντάσσονται στις Ενότητες 26 και 27 του βιβλίου της Ε΄ τάξης Δημοτικού: «Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών και οι αλλαγές της φύσης» και «Οι φυσικές καταστροφές στον χώρο της Ελλάδας», (σελ. 87-90).

Οι δραστηριότητες που αφορούν στη σεισμικότητα της Ελλάδας, συνεισφέρουν στην εμπέδωση της έννοιας αυτής και καλύπτουν το γνωστικό κενό που υπάρχει στις αντίστοιχες θεματικές ενότητες των βιβλίων. Το διδακτικό πρόβλημα της ανάπτυξης του συγκεκριμένου γνωστικού αντικειμένου, δε θα μπορούσε ν’ αντιμετωπισθεί μόνο με τον παραδοσιακό τρόπο μάθησης. Οπότε, οι συγκεκριμένες δραστηριότητες με τα προγράμματα απεικόνισης που χρησιμοποιούνται, επιδιώκουν να συνεισφέρουν στην επίλυση αυτού του προβλήματος.

 

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
10 λεπτά
Φάση 1: Μελέτη της σεισμικότητας της Ελλάδας
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Υπολογιστών
25 λεπτά
Φάση 2: Παρατήρηση της σεισμικότητας σε πραγματικό χρόνο
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Υπολογιστών
10 λεπτά
Φάση 3: Η σεισμικότητα στη Μεσόγειο και στον κόσμο
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο υπολογιστών
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. Να διερευνούν στοιχεία που σχετίζονται με την έννοια του σεισμού.
  2. Να εντοπίζουν περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν σεισμοί και να καταγράφουν τα στοιχεία τους.
  3. Να κατανοήσουν την έννοια της σεισμικής περιοχής και της σεισμικότητας.
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
Σεισμός
Σεισμικότητα
επίκεντρο
μέγεθος σεισμού
εστιακό βάθος
ρίχτερ
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Εργαστήριο υπολογιστών με σύνδεση στο διαδίκτυο. Απαιτούμενα προγράμματα: α) Πρόγραμμα γραφικής απεικόνισης της Γης «Google Earth» β) Πρόγραμμα περιήγησης (φυλλομετρητής) «Internet Explorer / Mozilla Firefox / Google Chrome ή άλλο» γ) Λογισμικό επεξεργασίας κειμένου (Open Office / MS Word ή άλλο).
Δημιουργός Σεναρίου: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΤΣΗΣ (Εκπαιδευτικός)