Χημεία (Γυμνάσιο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 1 ώρα

Άτομα και μόρια. Προσομοιώματα.

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Το προτεινόμενο σενάριο με τίτλο «Άτομα και μόρια. Προσομοιώματα.» απευθύνεται στους μαθητές της Β΄ Γυμνασίου και σχετίζεται με το κεφάλαιο 2.8 της διδακτέας ύλης. Το σενάριο αποτελείται από τρεις διαδοχικές φάσεις. Η παιδαγωγική θεώρηση της διδασκαλίας είναι η καθοδηγούμενη διερευνητική προσέγγιση. Η πρώτη φάση έχει ως πυρήνα ένα φύλλο εργασίας. Οι μαθητές εμπλέκονται στο πρόβλημα μέσω μιας ιστορικής διαδρομής εξέλιξης της ατομικής θεωρίας και με την πρώτη ερώτηση του φύλλου εργασίας που συνδέει το μάθημα με τις προηγούμενες ενότητες. Στη δεύτερη φάση γίνεται εξερεύνηση και εξήγηση της διαφοράς των μορίων των στοιχείων και των χημικών ενώσεων με τη βοήθεια του λογισμικού του Phet «Δημιουργία μορίου» και της κατασκευής μοριακών μοντέλων με απλά υλικά (πλαστελίνες, οδοντογλυφίδες). Οι μαθητές δουλεύουν συνεργατικά σε ομάδες των τεσσάρων ατόμων. Χρησιμοποιείται ένα δεύτερο φύλλο εργασίας για τη διευκόλυνση της διαδικασίας.  Στην τρίτη και τελευταία φάση γίνεται εκτενέστερη επεξεργασία με τη μελέτη δύο προσομοιώσεων από το Φωτόδενδρο που παριστάνουν μόρια χημικών ενώσεων και ενός μορίου χημικού στοιχείου. Στην ίδια φάση γίνεται και αξιολόγηση με τη βοήθεια των εργαλείων της πλατφόρμας «Αίσωπος».  

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Ο κύριος σκοπός του σεναρίου είναι να καταλάβουν οι μαθητές τη διαφορά μεταξύ των δομικών μονάδων των στοιχείων και των χημικών ενώσεων. Οι μαθητές γνωρίζουν ήδη από την ΣΤ΄ δημοτικού για τις καθαρές ουσίες και έχουν ακούσει ότι αυτές χωρίζονται σε στοιχεία και χημικές ενώσεις. Παρά το γεγονός ότι ο δάσκαλος τους έχει πει ότι τα μόρια των στοιχείων αποτελούνται από ένα είδος ατόμων και τα μόρια των χημικών ενώσεων από διαφορετικά οι μαθητές πιστεύουν ότι τα μικρότερα σωματίδια τόσο των στοιχείων όσο και των χημικών ενώσεων είναι τα άτομα. Μερικοί μάλιστα πιστεύουν ότι τα μικρότερα σωματίδια είναι τα κύτταρα.

Επιπλέον, ο τρόπος διεξαγωγής του σεναρίου, έχει  ως σκοπό να εμπλέξει όλους τους μαθητές στη διαδικασία,  να προάγει τη συνεργασία τους,  και την επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ τους  και τέλος να τους βοηθήσει είτε να αποκτήσουν εξοικείωση με εργαλεία ψηφιακής διδασκαλίας όπως οι προσομοιώσεις του πανεπιστημιου Phet του Κολοράντο και η πλατφόρμα "Αίσωπος",  είτε να αξιοποιήσουν την εμπειρία τους στη διαχείριση των νέων τεχνολογιών και να αντιληφθούν ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ευχέρεια τους στη χρήση του διαδικτύου σαν εργαλείο για περαιτέρω διερεύνηση της γνώσης.

Βιβλιογραφία

  1. Φυσικά Ε΄ Δημοτικού Ερευνώ και ανακαλύπτω – Βιβλίο Μαθητή
    Εμμανουήλ Γ. Αποστολάκης κ.λπ.
  2. Χημεία Β΄ Γυμνασίου – Βιβλίο μαθητή
    Σ. Αβραμιώτης κ.λπ.
  3. Bybee, R. (2006). Scientific inquiry and science teaching: In Flick, L., & Lederman, N. Scientific Inquiry and Nature of Science. Kluwer Academic Publishers.
  4. http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/1436
  5. http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/4515
  6. https://phet.colorado.edu/el/simulation/legacy/build-a-molecule
Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
10 λεπτά
Φάση 1: Εμπλοκή με το προβλημα- Ιστορική αναδρομή
Χώρος Διεξαγωγής: Αίθουσα διδασκαλίας, η αίθουσα φυσικών επιστημών στην οποία να υπάρχει διαδραστικός πίνακας ή βιντεοπροβολέας.
22 λεπτά
Φάση 2: Εξερεύνηση - Εξήγηση -Προσωμοιώματα
Χώρος Διεξαγωγής: Αίθουσα διδασκαλίας, η αίθουσα φυσικών επιστημών στην οποία να υπάρχει διαδραστικός πίνακας ή βιντεοπροβολέας.
8 λεπτά
Φάση 3: Εκτενέστερη επεξεργασία - Αξιολόγηση
Χώρος Διεξαγωγής: Αίθουσα διδασκαλίας, η αίθουσα φυσικών επιστημών στην οποία να υπάρχει διαδραστικός πίνακας ή βιντεοπροβολέας.
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. Να αναφέρουν οι μαθητές τους κυριότερους σταθμούς στην ιστορική εξέλιξη της ατομικής θεωρίας.
  2. Να ορίζουν το άτομο και το μόριο.
  3. Να διακρίνουν τα μόρια των χημικών στοιχείων από τα μόρια των χημικών ενώσεων.
  4. Να αναπαριστάνουν οι μαθητές τα μόρια με τη χρήση προσομοιωμάτων.
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
μόριο
άτομο
στοιχείο
χημική ένωση
μοριακό μοντέλο
ατομική θεωρία
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Αίθουσα διδασκαλίας, ή η αίθουσα φυσικών επιστημών. Είναι απαραίτητη η ύπαρξη διαδραστικού πίνακα ή προβολικού μηχανήματος. Χρειάζονται ακόμα: πλαστελίνες διαφόρων χρωμάτων, οδοντογλυφίδες και τα προσομοιώματα ατόμων του εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών
Δημιουργός Σεναρίου: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΛΚΜΗΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ (Εκπαιδευτικός)